Een resultaat geldt allereerst voor de omstandigheden waarin het is gemeten. De stap naar een andere onderzoekssituatie vraagt aanvullend bewijs.
Reikwijdte: Onderzoeksopzet, bewijskracht en beperkingen. Geen beoordeling van individuele behandelingen.
Begin bij het onderzochte model
- In vitro
- Onderzoek buiten een levend organisme, bijvoorbeeld aan gekweekte cellen.
- In vivo
- Onderzoek in een levend organisme. Bij een preklinische studie kan dit een diermodel zijn.
- Klinisch
- Onderzoek met deelnemers, onder een onderzoeksprotocol.
De FDA onderscheidt in-vitro- en in-vivo-onderzoek binnen preklinische ontwikkeling. Die studies helpen bepalen of verder onderzoek bij mensen te verantwoorden is.[1]
Menselijke cellen in een kweekbak maken een experiment nog geen klinische studie bij mensen.
Ook klinisch onderzoek heeft verschillende doelen
Klinische studies worden vaak ingedeeld in fasen. Vroege fasen richten zich onder meer op veiligheid en verdraagbaarheid; latere fasen onderzoeken grotere groepen en kunnen een vergelijking met een bestaande behandeling bevatten. Een vroege studie beantwoordt daardoor andere vragen dan een grotere vergelijkende studie.[2]
Vijf vragen bij een publicatie
- Wat is getest? Kijk naar de precieze stof, formulering en onderzoeksvraag.
- Waarin is getest? Cellen, dieren of deelnemers? Welke selectie is gemaakt?
- Waarmee is vergeleken? Was er een controlegroep, randomisatie of blindering?
- Wat is gemeten? Een laboratoriummarker is iets anders dan een direct gemeten klinische uitkomst.
- Wat ontbreekt? Bekijk onzekerheid, duur, ongewenste effecten, financiering en de beperkingen die de auteurs noemen.
Een samenvatting kan helpen bij een eerste selectie, maar de methode en resultaten in het volledige artikel geven meer context. De dossiers in deze kennisbank bespreken een selectie van bronnen; ze zijn geen volledige systematische literatuurreview.
Terug naar de oorspronkelijke informatie
Bronnen & publicaties
- FDA — Step 2: Preclinical Research (opent in nieuw tabblad)
Uitleg van een toezichthouder
- National Cancer Institute — How Do Clinical Trials Work? (opent in nieuw tabblad)
Uitleg van klinische onderzoeksfasen, in oncologische context
Bronnen geraadpleegd op 19 oktober 2026. Deze samenvatting is een redactionele selectie; raadpleeg de oorspronkelijke publicaties voor de volledige methode en resultaten.
Geschreven door de Europeps-redactie op basis van de vermelde bronnen. Informatieve samenvattingen over stoffen, onderzoek en analyses. Geen medisch advies of beoordeling van een product voor menselijke of dierlijke toepassing.
Bronnen geraadpleegd: · Een selectie van literatuur; geen systematische review.
